Home » Sống khỏe » Vàng da bệnh lý và sinh lý ở trẻ sơ sinh khác nhau thế nào?

Vàng da bệnh lý và sinh lý ở trẻ sơ sinh khác nhau thế nào?

Vàng da ở trẻ sơ sinh có thể do sinh lí và cảm bệnh lí, đối với trường hợp sinh lý, trẻ có thể tự khỏi và nhanh chóng khỏe mạnh, ngược lại, cũng có những bé bị ảnh hưởng nặng nề thậm chí tử vong

Trong những ngày đầu sau sinh, hồng cầu của bé tự vỡ để chuyển từ dạng hồng cầu thai nhi sang tế bào trưởng thành. Quá trình này làm sản sinh ra một chất có sắc tố màu vàng, gọi là bilirubin, khi chất này thấm vào máu tạo nên hiện tượng vàng da ở trẻ sơ sinh.

phan-biet-vang-da-benh-ly-va-sinh-ly-o-tre-so-sinh

Vàng da ở trẻ sơ sinh có thể do bệnh lý không nên bỏ qua

Có hai trường hợp có thể xảy ra khi bé bị vàng da: vàng da do sinh lý và bệnh lý. Khi lượng bilirubin trong máu ở ngưỡng trung bình và bé chỉ bị vàng da nhẹ, tình trạng đó được gọi là vàng da sinh lý.

Những nguyên nhân gây vàng da ở trẻ như:

– Lượng bilirubin tăng quá nhanh thấm vào não (vàng da đa nhân).

– Do bệnh mẹ truyền sang con (giang mai, viêm gan,…).

– Do bất đồng nhóm máu mẹ con: ví dụ bé nhóm máu A hoặc B, nhưng mẹ có máu O, hoặc nhóm máu của mẹ có Rh(-) của bé là Rh(+).

– Do trẻ bị tắc mật bẩm sinh.

Vàng da ở trẻ sơ sinh do bệnh lý là rất nguy hiểm, có thể dẫn đến nhiều hậu quả nguy hiểm, có thể làm não bé bị ảnh hưởng, chậm phát triển, thậm chí gây tử vong.

Dấu hiệu nhận biết vàng da sinh lý

Mẹ có thể nhận biết vàng da ở trẻ sơ sinh do sinh lý qua các biểu hiện:

– Xuất hiện khi bé được 2, 3 ngày tuổi trở lên.

– Hết trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng.

– Vàng da không kết hợp các triệu chứng bất thường khác như bỏ bú, lừ đừ,…

– Mức độ vàng da nhẹ: nồng độ bilirubin không quá 12mg % ở trẻ đủ tháng và không quá 14mg % ở trẻ non tháng. Tương ứng với vàng da lan từ vùng mặt, cổ, ngực đến vùng bụng phía trên rốn.

– Tốc độ tăng bilirubin không quá 5mg% trong 24 giờ

Dấu hiệu nhận biết vàng da bệnh lý

Đánh giá mức độ vàng da ở trẻ sơ sinh theo tiêu chuẩn Kramer

phan-biet-vang-da-benh-ly-va-sinh-ly-o-tre-so-sinh.jpg2

Trẻ bị vàng da cần đi khám bác sĩ để chẩn đoán nguyên nhân do bệnh lý hay sinh lý

Trường hợp này thường gặp ở trẻ sinh non, với các dấu hiệu ngược với dấu hiệu của vàng da do sinh lý. Cụ thể:

– Xuất hiện trong ngày đầu tiên hoặc thứ 2 sau sinh.

– Không hết vàng sau 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng.

– Vàng da kèm theo các triệu chứng bú ít hoặc bỏ bú, lừ đừ, ngủ nhiều,…

– Vàng da có sốt, nhiệt độ đo ở hậu môn là 37,8⁰C trở lên.

– Mức độ vàng da nặng: nồng độ bilirubin vượt quá 12 mg% ở trẻ đủ tháng và quá 14mg% ở trẻ non tháng. Tương ứng vàng da lan đến bụng dưới rốn, tay chân.

– Tốc độ tăng bilirubin quá 5mg% trong 24 giờ.

Trẻ bị vàng da, khi nào cần vào viện ngay?

– Vàng da, bú kém, co giật, nghi do bất đồng nhóm máu.

– Vàng da lộ rõ đến ngực, bụng trên rốn.

– Vàng da phần đầu, nhưng là trẻ sinh non.

– Vàng da phần đầu, ngực nhưng có dấu hiệu quấy khóc, nôn trớ, bú ít hoặc bỏ bú, ngủ li bì (dấu hiệu vàng da do nhiễm khuẩn).

– Vàng da, vàng mắt, phân có màu xanh, vàng của mật ở những ngày đầu sau sinh, nước tiểu màu vàng (dấu hiệu vàng da do viêm tắc mật bẩm sinh).

– Bỏ bú, lên cơn co giật, li bì, hôn mê (dấu hiệu bilirubin đã xâm nhập lên não).

Bệnh vàng da ở trẻ nếu được phát hiện kịp thời, sẽ không để lại hậu quả đáng tiếc nào cho bé