Home » Thời Sự » Nghịch lý thị trường bất động sản

Nghịch lý thị trường bất động sản

Tổng giá trị tồn kho bất động sản (BĐS) cả nước tính đến cuối tháng 9-2015, còn khoảng 59.395 tỷ đồng, tức đã giảm hơn 40% so với quý I-2013… Song, nghịch lý thị trường BĐS ở chỗ, BĐS tồn kho chủ yếu là nhà ở thương mại cao cấp, giá cao, nhất là nhà thuộc diện “mua đứt-bán đoạn”; trong khi đó, thị trường BĐS cho thuê, nhất là nhà ở xã hội (NOXH) cho thuê, thuê mua, vẫn luôn “cháy hàng”. Thậm chí, một số chủ đầu tư dự án NOXH cho thuê, thuê mua phải tiến hành bốc thăm và xét duyệt người được quyền thuê, thuê mua, như các dự án nhà ở xã hội khu đô thị Đặng Xá (Gia Lâm) và khu đô thị Việt Hưng (Long Biên) ở Hà Nội hoặc dự án NOXH Nguyễn Văn Luông (tại phường 11, quận 6, TP Hồ Chí Minh) vừa thực hiện trong tháng 8-2015.

Một nghịch lý khác nữa trên thị trường BĐS là trong khi nhu cầu về nhà cho thuê và thuê mua lớn như vậy, nhưng nhiều chủ đầu tư vẫn không tha thiết, quan tâm đầu tư vào phân khúc này. Theo Bộ Xây dựng, giai đoạn năm 2012-2015, khu vực đô thị cần khoảng 700.000 căn hộ NOXH và đến năm 2020 cả nước vẫn sẽ cần thêm khoảng 200.000 căn. Các đô thị càng lớn thì nhu cầu về NOXH càng cao. Trên thực tế, đến hết năm 2014, cả nước mới hoàn thành đầu tư xây dựng 102 dự án NOXH, với 38 dự án nhà ở cho người thu nhập thấp, quy mô xây dựng 19.686 căn hộ; 64 dự án nhà ở cho công nhân, quy mô xây dựng 20.277 căn hộ. Năm 2015, cả nước tiếp tục triển khai 150 dự án, trong đó có 91 dự án nhà ở cho người thu nhập thấp, quy mô xây dựng khoảng 55.830 căn hộ; 59 dự án nhà ở cho công nhân, quy mô xây dựng khoảng 66.753 căn hộ… Người dân Việt Nam luôn có nhu cầu sở hữu riêng, được là chính chủ căn hộ mơ ước như một tài sản lớn. Nhưng do thu nhập còn hạn chế, nguồn cung NOXH thiếu hụt, giá nhà còn cao và nhiều lý do khác, nên người dân vẫn “đỏ mắt” tìm kiếm NOXH cho thuê, thuê mua với giá thấp và điều kiện thuê, thuê mua phù hợp, nhất là đội ngũ cán bộ, công nhân viên chức, các đôi vợ chồng trẻ và những lao động, người dân di cư, thường xuyên dịch chuyển việc làm, và do đó, thay đổi cả chỗ ở trong quá trình đô thị hóa.

Đầu tư NOXH không cần vốn lớn và không đòi hỏi kiến trúc hay công nghệ phức tạp, song chưa hấp dẫn nhà đầu tư, vì khó có thể thu hồi vốn nhanh và lợi nhuận cao, nhất là đối với những chủ đầu tư có vốn mỏng và quen đầu tư chụp giật kiểu “ăn to, rút nhanh”, ngại viễn cảnh “thả gà ra đuổi”. Hơn nữa, sự chưa hoàn thiện về luật pháp, nhất là về quyền sở hữu, chuyển nhượng và thế chấp, khai thác sử dụng và bảo dưỡng nhà ở hình thành trong tương lai…cũng gây e ngại về phát sinh tranh chấp giữa chủ đầu tư với ngân hàng, người mua và các đối tác liên quan.

Xử lý những nghịch lý trên không thể phó mặc thị trường tự điều tiết hoặc chỉ kêu gọi một chiều trách nhiệm của chủ đầu tư. Nhà nước cần rà soát, bổ sung quy hoạch, quy chuẩn kiến trúc và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ phát triển các BĐS cho thuê, thuê mua; cải thiện mức độ và quy định ưu đãi về giải phóng mặt bằng, tiền thuê và sử dụng đất, đầu tư hạ tầng, tín dụng và các loại thuế, phí khác; khắc phục các khoảng trống luật pháp về quản lý, nhất là tình trạng mập mờ và nguy cơ tranh chấp sở hữu nhà ở hình thành trong tương lai; tạo áp lực đủ mạnh và khuyến khích đủ sức hấp dẫn, giúp giảm thiểu chi phí đầu tư và hài hòa lợi ích, bảo đảm lòng tin cho nhà đầu tư, cũng như cho người thuê, thuê mua NOXH…

Một thị trường BĐS phát triển bền vững và hiệu quả cao khi có cơ cấu sản phẩm đồng bộ, cân đối cung-cầu và đáp ứng trúng nhu cầu thực tế, lành mạnh, minh bạch, giữ được lòng tin và có tính chuyên nghiệp cao. Đặc biệt, phát triển các BĐS-NOXH cho thuê, thuê mua vừa là động lực nhiều tiềm năng, vừa là thước đo sự phát triển và hiệu quả kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội của một quốc gia phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN như Việt Nam.

TS NGUYỄN MINH PHONG

Theo Vietbao